Thời điểm giao mùa với đặc trưng ngày nắng đêm lạnh, mưa ẩm thất thường và hiện tượng nồm ẩm tạo ra áp lực lớn lên hệ thống miễn dịch non nớt của heo con. Sự chênh lệch nhiệt độ khiến cơ thể vật nuôi không kịp thích nghi, làm bùng phát các ổ bệnh đường ruột (tiêu chảy phân trắng, phân vàng) và hô hấp (ho suyễn, viêm phổi), dẫn đến còi cọc và tỷ lệ hao hụt tăng cao.
Kiểm soát chặt chẽ quy trình úm trong giai đoạn này là giải pháp cốt lõi giúp bảo toàn đầu con, tiết kiệm chi phí thú y và tạo nền tảng tăng trọng cho toàn bộ chu kỳ nuôi.
1. Thiết lập chuồng úm tiêu chuẩn: Sạch – Khô – Ấm – Kín gió
Không gian úm đạt chuẩn phải ngăn chặn triệt để tình trạng gió lùa và hơi ẩm bốc từ nền xi măng:
Sát trùng triệt để: Tiêu độc chuồng trại trước khi đưa heo vào bằng các hóa chất chuyên dụng (Virkon, Bencocid, Formol…).
Cách nhiệt sàn: Trải thảm cao su chuyên dụng hoặc đệm lót trấu khô, mùn cưa sạch để tránh heo bị lạnh bụng khi nằm.
Chắn gió & Giữ nhiệt: Dùng bạt che hoặc vách ngăn kín quanh ô úm, kết hợp bóng sưởi hồng ngoại để duy trì nguồn nhiệt ổn định 24/24.
2. Quản lý nhiệt độ úm theo từng ngày tuổi
Nhiệt độ môi trường quyết định trực tiếp đến tốc độ tiêu hóa và sức đề kháng của heo con. Cần điều chỉnh giảm nhiệt từ từ theo bảng tham chiếu sau:
| Tuổi heo con | Mức nhiệt lý tưởng |
| 1 – 3 ngày tuổi | 32 – 34°C |
| 4 – 7 ngày tuổi | 30 – 32°C |
| 8 – 14 ngày tuổi | 28 – 30°C |
| Từ ngày 15 trở đi | 26 – 28°C |
Đánh giá nhiệt độ qua hành vi của đàn heo:
Thiếu nhiệt (Quá lạnh): Heo con nằm đè chồng lên nhau, run rẩy, co cụm sát nguồn nhiệt.
Thừa nhiệt (Quá nóng): Đàn heo tản xa chụp sưởi, thở dốc, há miệng lấy khí.
Nhiệt độ tối ưu: Heo phân bố rải đều khắp mặt sàn, ngủ sâu, da hồng hào, bú khỏe.
3. Chế độ dinh dưỡng và nước uống hỗ trợ tiêu hóa
Sữa đầu: Bắt buộc cho heo bú no sữa non trong vòng 6 giờ đầu sau sinh để hấp thu trọn vẹn lượng kháng thể mẹ truyền.
Tập ăn sớm: Bắt đầu làm quen với thức ăn hạt nhỏ (pre-starter) từ ngày tuổi thứ 5–7 để kích thích nhu động và phát triển hoàn thiện nhung mao ruột.
Nước uống: Nước cung cấp cho heo con phải là nước sạch, giữ ở mức nhiệt ấm vừa phải (~30°C). Pha kèm hỗn hợp điện giải, vitamin C, vitamin nhóm B và men vi sinh để bù nước, trợ sức và giảm sốc nhiệt.
4. Kiểm soát ẩm độ và phòng dịch chủ động mùa nồm
Độ ẩm cao trên 70% là điều kiện lý tưởng cho vi khuẩn, nấm mốc và virus phát tán. Cần áp dụng quy trình an toàn sinh học đa tầng:
Kiểm soát vi khí hậu: Duy trì độ ẩm chuồng nuôi dưới 70% bằng các tấm cản ẩm, tăng cường thông khí vừa phải nhưng tuyệt đối không để gió lùa trực tiếp vào khu vực úm.
Kháng thể tự nhiên: Bổ sung đều đặn Beta-glucan, tinh dầu tỏi, probiotic hoặc bacteriophage đường ruột để tăng sinh kháng thể nội sinh.
Lịch vaccine & Kháng sinh phòng hộ: Tiêm sắt đúng thời điểm (ngày tuổi 3 và 10); tuân thủ nghiêm ngặt lịch chủng ngừa các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm (PRRS, Circovirus, Dịch tả, E.coli, Mycoplasma).
Phun sát trùng: Duy trì tần suất khử trùng 2–3 lần/tuần, tăng cường xử lý sau mỗi đợt mưa rào hoặc thời điểm độ ẩm không khí tăng cao đột biến.
Giám sát đàn: Theo dõi sát phân thải, tiếng thở và phản xạ bú của từng cá thể mỗi ngày nhằm cách ly và can thiệp kịp thời các dấu hiệu bất thường.
Chủ động kiểm soát vi khí hậu chuồng nuôi, giữ khô nền chuồng và bổ sung dinh dưỡng tăng cường miễn dịch từ sớm là chìa khóa giúp người chăn nuôi vượt qua rủi ro mùa giao mùa, đảm bảo đàn heo phát triển đồng đều và tối đa hóa lợi nhuận.
